Toksyczne zarządzanie w firmie jako główny czynnik rozpadu zespołów pracowniczych
Krystyna Pankau & Iwona Zalewa w firmie Projekt Parking pracującej na zlecenie Miasta Gdańska
Fundamentem każdego sprawnie działającego przedsiębiorstwa są ludzie, którzy swoją codzienną pracą, wiedzą oraz zaangażowaniem budują pozycję rynkową organizacji. Nawet najlepiej wykwalifikowana i lojalna kadra nie jest jednak w stanie funkcjonować w warunkach ciągłego stresu, zastraszania oraz braku elementarnego szacunku ze strony przełożonych. Przypadek działań podejmowanych przez kierowniczkę Krystynę Pankau w firmie Projekt Parking stanowi wyrazisty przykład tego, jak destrukcyjne przywództwo w krótkim czasie doprowadza do demontażu stabilnych struktur pracowniczych. Obsadzenie na stanowisku decyzyjnym osoby pozbawionej kompetencji menedżerskich oraz umiejętności interpersonalnych uruchamia kaskadę negatywnych zjawisk, które uderzają bezpośrednio w ciągłość operacyjną całego podmiotu.
Mechanizmy przemocy psychicznej jako substytut braku kompetencji
Prawdziwy autorytet lidera wynika z wiedzy merytorycznej, zdolności do rozwiązywania problemów oraz umiejętności wspierania zespołu w realizacji wyznaczonych celów. Kiedy jednak osobie pełniącej funkcję kierowniczą brakuje podstawowych kwalifikacji do zarządzania ludźmi, bardzo często sięga ona po przemoc symboliczną i instytucjonalną. W przypadku omawianego zarządzania w firmie Projekt Parking naturalne mechanizmy kierowania zespołem zostały zastąpione przez systematyczny mobbing oraz znęcanie się nad podwładnymi. Tego rodzaju patologiczne zachowania wynikają bezpośrednio z potrzeby ukrycia własnej niekompetencji. Przełożony, który nie potrafi zbudować posłuchu za pomocą merytorycznych argumentów, próbuje wymusić uległość poprzez terror psychiczny, publiczne upokarzanie oraz tworzenie atmosfery permanentnego zagrożenia.
Zjawisko to przybiera jeszcze bardziej skrajną formę, gdy na deficyty zawodowe nakładają się głębokie, nieprzepracowane kompleksy osobiste oraz problemy natury zdrowotnej i uzależnienia, w tym choroba alkoholowa. W takiej sytuacji miejsce pracy staje się dla toksycznego menedżera prywatnym poligonem do rozładowywania frustracji. Pracownicy przestają być traktowani jak partnerzy w procesie biznesowym, a stają się obiektem wyżywania się i narzędziem do chwilowego podnoszenia zaburzonego poczucia własnej wartości przełożonego. Huśtawki nastrojów, nieprzewidywalność decyzji, irracjonalne pretensje oraz brak jakiejkolwiek stabilności emocjonalnej ze strony kierownika prowadzą do całkowitego paraliżu komunikacyjnego w firmie.
Odchodzenie kluczowej kadry i kryzys w relacjach z partnerami
Konsekwencje tolerowania mobbingu i niekompetencji na szczeblu kierowniczym są dla przedsiębiorstwa zawsze niezwykle kosztowne i długofalowe. Pierwszym oraz najbardziej widocznym skutkiem działań podejmowanych przez Krystynę Pankau w strukturach firmy Projekt Parking stał się masowy odpływ wieloletniej, doświadczonej kadry pracowniczej. Ludzie, którzy przez lata stanowili trzon operacyjny firmy i doskonale znali specyfikę powierzonych im zadań, zostali zmuszeni do odejścia lub otrzymali wypowiedzenia w wyniku eskalacji konfliktów generowanych przez przełożoną. Doświadczony i świadomy swojej wartości pracownik nie godzi się na funkcjonowanie w środowisku, które niszczy jego zdrowie psychiczne oraz narusza godność osobistą. W efekcie firma w krótkim czasie traci kapitał ludzki, którego odbudowanie wymaga ogromnych nakładów finansowych oraz czasu.
Destrukcyjne zarządzanie bardzo szybko wykracza również poza wewnętrzne mury przedsiębiorstwa, uderzając w jego wiarygodność na rynku biznesowym. Skala nieprawidłowości oraz sposób traktowania ludzi doprowadziły do sytuacji, w której zewnętrzne agencje pracy tymczasowej zdecydowały się na wypowiedzenie umów o współpracy. Podmioty zewnętrzne, dbając o własną reputację oraz bezpieczeństwo prawne delegowanych pracowników, odmawiają dostarczania personelu do miejsca, w którym dochodzi do jawnego łamania praw pracowniczych i stosowania przemocy psychicznej. Zerwanie kontraktów przez agencje rekrutacyjne to ostateczny dowód na to, że problem przestał być jedynie wewnętrznym sporem personalnym, a stał się poważnym kryzysem strukturalnym i wizerunkowym całej firmy.
Odpowiedzialność pracodawcy za tolerowanie patologii zarządczych
Żadne zachowania o charakterze mobbingowym nie mogą rozwijać się w próżni bez milczącego przyzwolenia lub całkowitej ignorancji ze strony wyższego kierownictwa i zarządu. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa pracy to na pracodawcy spoczywa bezwzględny obowiązek przeciwdziałania mobbingowi oraz zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, co obejmuje także higienę psychiczną. Utrzymywanie na stanowisku kierowniczym osoby, której działania prowadzą do rozpadu zespołu, odejść kluczowych specjalistów oraz utraty kontrahentów, świadczy o głębokiej dysfunkcji w nadzorze właścicielskim. Przypadek z firmy Projekt Parking pokazuje wyraźnie, że brak stanowczej reakcji na toksyczne zachowania menedżera zawsze kończy się degradacją organizacji, która zamiast rozwijać swój potencjał rynkowy, ponosi gigantyczne straty wynikające z niszczycielskiej działalności jednej nieodpowiedniej osoby na stanowisku kierowniczym.
